မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများ လက်စွဲလမ်းညွှန်စာအုပ်

November 4, 2019

သတင်းထုတ်ပြန်ချက် – နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အရိုးစွဲနေသည့် မသန်စွမ်းသူများအပေါ် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေမှုများ ကို အပြုသဘောဆောင်သော ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲမှုများအဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖော်ဆောင်နိုင်ရေးအတွက် အထောက် အကူ ဖြစ်စေမည့် […]

သတင်းထုတ်ပြန်ချက်
– နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အရိုးစွဲနေသည့် မသန်စွမ်းသူများအပေါ် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေမှုများ ကို အပြုသဘောဆောင်သော ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲမှုများအဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖော်ဆောင်နိုင်ရေးအတွက် အထောက် အကူ ဖြစ်စေမည့် လက်စွဲ လမ်းညွှန်
အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်။ ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မသန်စွမ်းသူများ အရေးကိစ္စ ကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် နှောင်းပိုင်းကာလတွင် စတင်အလေးထားလာခဲ့ကြပြီး ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု များ စတင် လုပ်ဆောင် လာကြသည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ကွန်ဗင်းရှင်းကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့ တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးအတည်ပြုခဲ့ပြီး ကွန်ဗင်းရှင်းပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် များ အရ မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင့်အရေးဥပဒေ (၂၀၁၅) ကို ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ နည်းဥပဒေများကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၇) ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ဆက်လက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဥပဒေမူဘောင်များတွင် မသန်စွမ်းသူ၊ မသန်စွမ်းမှုနှင့် မသန်စွမ်းမှုအမျိုးအစားများကို အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆို ထားသော်လည်း မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ နှင့် ပတ်သက်၍ အသုံးအနှုန်းများကို ဖွင့်ဆိုဖော်ပြထားခြင်း မရှိသေးပေ။

မသန်စွမ်းသူများမှာ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ တနည်းအားဖြင့် လူဦးရေ ၂ ဒဿမ ၃ သန်းကျော် ရှိသော်လည်း မသန်စွမ်းမှု ဆိုင်ရာ သုံးနှုန်းသင့်သည့် အသုံးအနှုန်းများ နှင့် ပတ်သက်၍ ရည်ညွှန်းကိုးကား ဖော်ပြနိုင်မှုများ မရှိ သေးခြင်းက မသန်စွမ်းသူများ အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုဆီသို့ ဦးတည်စေသည်။ မသိနားမလည်မှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင့်တော်သည့် အသုံးအနှုန်းများကို မသိရှိခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ မသန်စွမ်းသူများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံရာ ရောက်သည့် စကားလုံးများကို သုံးနှုန်း ဖော်ပြ နေခြင်းအား နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြုံတွေ့လာခဲ့ရပါသည်။ ထိုမှတဆင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုဆီသို့ ဦးတည်စေပြီး မသန်စွမ်းသူ များအား လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အများနည်းတူ ပေါင်းစည်း ပါဝင်ရေးကို အဟန့်အတားဖြစ်စေပါသည်။ အဆိုပါ အဟန့်အတား များကို ပယ်ဖျက်ရန် နှင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု လျော့နည်း ပပျောက်စေရန်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးစာချုပ်များအရ လည်းကောင်း၊ မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ မူဘောင်များအရလည်းကောင်း၊ မသန်စွမ်း သူများကို ၎င်းတို့၏ မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာအား အလေးထားသည့်အနေဖြင့် သင့်တော်သော အသုံးအနှုန်းများ ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲစေရန် လိုအပ်လှပါသည်။

ဤစာအုပ်ပြုစုထုတ်ဝေရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာများ၊ ပြည်တွင်း ပြည်ပ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ သတင်းမီဒီယာများ၏ မသန်စွမ်းသူများအပေါ် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲမှုများ နည်းလမ်းတကျ ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် မသန်စွမ်းသူများ၏ မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် မြှင့်တင်ပေးရန် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုမှတဆင့် မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ သုံးနှုန်းသင့်သည့် ဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းများကို ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ ဦးဆောင်လမ်းညွှန်မှုဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ပြန့်ပွားစေကာ နိုင်ငံ အတွင်းရှိ ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာများ၊ ပြည်တွင်းပြည်ပ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ အနုပညာဖန်တီးထုတ်လုပ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ သတင်း စာနယ်ဇင်းနှင့် ရုပ်သံမီဒီယာများအားလုံး လိုက်နာ ကျင့်သုံး လာကြစေရန် မျှော်မှန်းပါသည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အရိုးစွဲနေသည့် မသန်စွမ်းသူများအပေါ် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေမှုများကို အပြုသဘော ဆောင်သော ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲမှုများအဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖော်ဆောင်နိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံသားတို့အတွက် သတင်း အချက်အလက် ဖြန့်ဝေပးရာတွင် အဓိကတာဝန်ရှိသည့် စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်ဖြစ်သော မီဒီယာတွင် မသန်စွမ်းသူများ အား အပြုသဘောဆောင်သည့် အသုံးအနှုန်းများဖြင့် သတင်းများ ထည့်သွင်း ဖော်ပြပေးခြင်းက ယဉ်ကျေးသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်ရေးကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်မည်ဟု မိမိတို့ ယုံကြည်ပါသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်စေရန် ယခု မိတ်ဆက် ဖြန့်ချိသည့် မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ ဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းများ လက်စွဲလမ်းညွှန်စာအုပ်က တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အထောက်အကူ ပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။

ဤစာအုပ်တွင် မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာအမျိုးသားကော်မတီဥက္ကဌ၊ နိုင်ငံတော်ဒုတိယသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ၏ ဥယျောဇဉ်၊ လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး၏ အမှာစကားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမသန်စွမ်းသူများအသင်းချုပ်၊ ယာယီဥက္ကဌ ဦးသိန်းလွင် တို့၏ ကျေးဇူးတင်စကား တို့ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ မသန်စွမ်း သူများ ၏ အခြေအနေကိုလည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ မှ အတည်ပြုထားသည့် မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာဥပဒေ မူဘောင်များနှင့် အတည်ပြုရက်စွဲတို့ကိုလည်းကောင်း၊ မသန်စွမ်းသူများဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်နေ့များကိုလည်းကောင်း၊ မသန်စွမ်းမှု ဆိုင်ရာ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများကို မသန်စွမ်းမှုအလိုက် လည်းကောင်း၊ ပညာရေး၊ အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများ၊ နည်းပညာဆိုင်ရာများနှင့် ပတ်သက်သည့် အသုံးအနှုန်းများကိုလည်းကောင်း၊ မသန်စွမ်း သူများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမည့် မီဒီယာများအတွက် သတိပြုဖွယ်များကိုလည်းကောင်း စုံလင်စွာ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါသည်။

မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများ လက်စွဲလမ်းညွှန်စာအုပ် ထုတ်ဝေနိုင်ရေးအတွက် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး နှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာနက လမ်းညွှန်မှု ပေးခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမသန်စွမ်းသူများ အသင်း ချုပ်က ဦးဆောင်ကာ မြန်မာနိင်ငံနားမကြားသူများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့၊ မသန်စွမ်းအဖွဲ့အစည်းများ၊ မသန်စွမ်း ကျောင်းများ နှင့် မသန်စွမ်းအရေးကိစ္စ ဆောင်ရွက်နေကြသည့် အဖွဲ့အစည်းများ/ လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းစဉ်တလျောက်လုံးအတွက် လိုအပ်သည်များကို USAID နှင့် FHI 360 တို့က ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြ ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံနားမကြားသူများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့အကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံနားမကြားသူများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ သင်းဖွဲ့မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁/ပြည်တွင်း/၀၀၆၅) ဖြင့် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည် နေရာ ချထားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူကာ နိုင်ငံတဝန်းလုံး ရှိ နားမကြားသူများအတွက် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် မသန်စွမ်းသူများကိုယ်တိုင် ဖွဲ့စည်း ထားသည့် အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အဖွဲ့ အနေဖြင့် မသန်စွမ်းမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေမူဘောင်များကို မြန်မာစံလက်သင်္ကေတပြ ဘာသာစကားဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းအား အဓိက ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုဆိုင်ရာ လက်စွဲလမ်းညွှန် စာအုပ် (၂၀၁၈) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံမသန်စွမ်းသူများ၏ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများအား လေ့လာ ဆန်းစစ်ချက် အစီရင်ခံစာ (၂၀၁၈-၂၀၁၉) တို့ကို ရေးသား ခဲ့ပါသည်။

လက်စွဲလမ်းညွှန်စာအုပ်၏ Soft copy ကို
www.mdcda.org/Publicati…/Disability_Terminology_Handbook.pdf တွင် ရယူနိုင်ပါသည်။

မီဒီယာများဆက်သွယ်ရန်
ဆလိုင်းဒေးဗစ်
အစီအစဉ်အကြံပေး
မြန်မာနိုင်ငံနားမကြားသူများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့
ဖုန်း ၀၉-၇၈၂၇၅၀၅၂၀
[email protected], [email protected]